دبیرخانه علمی آموزشی اول ابتدایی آ-غ
اطلاع رسانی ، ارائه ی مقالات ، وبیان مسائل خاص پایه ی اول ابتدایی


نوشته شده در تاريخ یکشنبه هفدهم آبان 1388 توسط مدیریت سایت

احمد مبارکی

 

1 – مشاهده

مواد و وسایل لازم : برگه ی مشاهده ،6 جفت دکمه ( کلاً 12 عدد ) ، کیسه ی نایلون ( دکمه ها بهتر است 6 جفت متفاوت باشند ، مثلاً 2 دکمه ی قرمز با دو سوراخ ریز ، دو دکمه ی قرمز کوچک با 4 سوراخ ریز ، دو دکمه ی بزرگ قرمز با دو سوراخ ، دو دکمه ی بزرگ قرمز با چهار سوراخ ، دو دکمه ی آبی با دو سوراخ ریز و دو دکمه ی آبی بزرگ با 4 سوراخ ریز )

روش کار : از دانش آموزان بخواهید دکمه ها را به دقت مشاهده کنند ، به آنها یادآوری کنید که برای هر دکمه یک جفت وجود دارد ، آنها باید هر جفت دکمه را در یک چهارگوش کاغذ بگذارند . دور آنها را خط بکشند ، رنگ کنند و در نقاشی خود تعداد سوراخهای دکمه ها را نشان دهند .

 

2 – برقراری ارتباط

مواد و وسایل لازم : برگه ی برقراری ارتباط ، مداد رنگی

روش کار : از هر دانش آموز بخواهید که در هر چهارگوش شکل جانوری را بکشدکه به یکی از روشهای زیر حرکت می کند :

( راه می رود – شنا می کند – می خزد – می پرد )

3 – حدس زدن

مواد و وسایل لازم : مداد ، برگه ی حدس زدن

روش کار : خط کش را به دانش آموز نشان دهید و به او یاد دهید که فاصله ی هر دو علامت 1 سانتیمتر یا حدود یک بند انگشت است . از دانش آموز بخواهید با انگشت خود ، طول هر خط را حدس بزند و عددی را که حدس زده است در جعبه ی روبه روی هر خط بنویسد .

4 – اندازه گیری

مواد و وسایل لازم : مداد ، برگه ی اندازه گیری ، چسب ، چهارده نوار کاغذی به عرض 1 سانتی متر به ترتیب زیر : سه نوار در سه رنگ به طول 4 سانتی متر ، دو نوار در دو رنگ به طول 6 سانتی متر ، چهار نوار در سه رنگ به طول 8 سانتی متر ، پنج نوار در پنج رنگ به طول 2 سانتی متر

روش کار : از دانش آموز بخواهید نوارهای هم اندازه را در یک چهارگوش بگذارد و بچسباند .

5 – جمع آوری اطلاعات

مواد و وسایل لازم : برگه ی جمع آوری اطلاعات ، چسب

20 مربع کاغذی 2 در 2  در رنگهای مختلف برای مثال : 4 مربع قرمز ، 5 مربع آبی ، 2 مربع زرد ، 3 مربع سبز ، و 6 مربع نارنجی

روش کار : از هر دانش آموز بخواهید مربع ها را بر حسب رنگشان دسته بندی کند ، سپس تمام مربع های یک رنگ را در یک ستون از برگه بچسباند . آن گاه تعداد مربع های هر ستون رابشمارد و عدد آن را در زیز ستون مربوطه بنویسد .

6 – طبقه بندی

مواد و وسایل لازم : برگه ی طبقه بندی ، مداد رنگی ، 10 قطعه سنگ ریز دریک کیسه ی پلاستیکی

روش کار : هر دانش آموز باید سنگ ها را به دو گروه تقسیم کند . از آنها یک بار بخواهید شباهتهای سنگ ها در هر گروه را بگویند و بار دیگر تفاوت های سنگ های هر گروه را بگویند .

7 – نتیجه گیری

مواد و وسایل لازم : برگه ی نتیجه گیری ، مداد شمعی ، جورابی محتوای یک دانه خشکبار ( مثلاً یک دانه پسته ، یک دانه کشمش ، و یا ... )

روش کار : از هر دانش آموز بخواهید با دست خود اجسام داخل جوراب را لمس کند و چند مشخصه ی آن جسم را ( بدون ذکر نام ) بگوید و سپس بخواهید که شکل آن جسم را بکشد .

8 – کاربرد ابزار ( مدل سازی )

مواد و وسایل لازم : برگه ی کاربرد ابزار ، مقوای رنگی ، قیچی ، کاغذ ، چسب ، مداد رنگی

روش کار : از هر دانش آموز بخواهید با آنچه در اختیار دارد یک مدل گیاه درست کند . آن را با چسب به برگه ی کاربرد ابزار ، مدل سازی بچسباند و نوشته ها را از پایین برگه بچیند و در جای مناسب بچسباند .

( ریشه ) ( ساقه ) ( برگ ) ( گل )

9 – پیش بینی

مواد و وسایل لازم : سه آهنربای یک شکل ، برگه ی پیش بینی ، یک کش حلقه ای ، تعدادی گیره ی آهنی کاغذ یا سنجاق ته گرد

روش کار : از دانش آموز بخواهید تعداد گیره هایی که جذب یک آهنربا می شود ، بشمارد . سپس دو آهنربا را با کش به هم بچسباند و تعداد گیره هایی را که جذب می کند بشمارد . آن گاه پیش بینی کند که اگر سه آهنربا را به هم وصل کند ، چند گیره به آن می چسبد . آزمایش کند و تعدادی را که به سه آهنربا می چسبد ، با آنچه پیش بینی کرده است مقایسه کند .

10 – برقراری ارتباط – مشاهده

مواد و وسایل لازم : تصویر موارد استفاده از آب ( موارد صحیح مثل نوشیدن ، حمام گرفتن و ... ) موارد نادرست مثل ( شستن ماشین با آب لوله و هدر دادن آب و ... )

روش کار : دانش آموز این تصاویر را به استفاده های درست و نادرست از آب طبقه بندی می کند ، خودش هم یک مورد درست و یک مورد نادرست اضافه می کند .

این تصاویر را به دو دسته طبقه بندی کن .

برای هر طبقه بندی هم یک تصویر دیگر پیشنهاد کن .

 

منبع مورد استفاده :

 راهنمای معلم در ارزشیابی علوم تجربی ، دکتر طاهره رستگار

 


نوشته شده در تاريخ دوشنبه پنجم اسفند 1387 توسط مدیریت سایت

احمد مبارکی

 

هدف اصلي و عمده در طراحي فعاليتهاي دانش آموزان پايه ي اوّل ابتدايي در درس علوم تجربي ، پرورش مهارت مشاهده در آنهاست . اگر معلم پايه ي اوّل موفق شود دانش آموزان را به حداكثر استفاده از حواس خود در جمع آوري اطلاعات از محيط اطراف توانا سازد در كار خود موفق است . پيشنهاد مي شود در طراحي فعاليت هاي خارج از مدرسه براي دانش آموزان در اين پايه ، اين هدف اصلي فراموش نشود و فعاليتهايي طراحي شود كه حداقل قسمتي از آن ، دانش آموز را به استفاده از حواس خود وادار كند . اكنون نظر همكاران محترم و تلاشگر را به چند نمونه از اين فعاليتها جلب مي كنيم :

فعاليت 1 :

يك جانور را به دلخواه انتخاب كنيد و موارد زير را در باره ي آن تحقيق كنيد :

نام جانور :

غذاي جانور چيست ؟

چگونه غذا مي خورد ؟

چگونه حركت مي كند ؟

موارد ديگر ...

فعايت 2 :

در يك روز تعطيل ، از خانه بيرون بيا ( به همراه يك بزرگتر ) ، در پارك ، كوچه ي محل خودتان ، يا حياط خانه تان بايست . چشم هايت را ببند و به تمام صداهايي كه مي شنوي ، گوش كن .

منبع آنها را نام ببر و از يك بزرگتر خواهش كن آن را بنويسد .

اين كار را در شب همان روز تكرار كن . صداهايي را كه در روز مي شنوي با صداهايي كه در شب مي شنوي ، مقايسه كن .

كدام صدا را دوست داري ؟ كدام صدا ناراحتت مي كند ؟

فعاليت 3 :

در خانه ي خودتان به دنبال كشف سنگها برو ، چه قسمتي از خانه از سنگ درست شده ؟ در كوچه ي اطراف خانه تان هم همين طور . اگر مي تواني نمونه هايي از سنگ هايي كه ديده اي به مدرسه بياور . اگر در نزديكي خانه ي شما رودخانه اي وجود دارد ، نمونه اي از سنگ هاي اطراف رودخانه را جمع آوري كن و با سنگ هايي كه در كوچه يا خيابان پيدا كردي مقايسه كن . چه شباهتهايي دارند ؟ چه تفاوتهايي دارند ؟

فعاليت 4 :

يك گياه را با دقت مشاهده و قسمت هاي مختلف آن را نقاشي كن

فعاليت 5 :

برنامه ي غذايي يك روز خود را با نقاشي كردن تنظيم كن .

فعاليت 6 :

آيا بوي سبزي وقتي تازه است با وقتي كه خشك مي شود فرق مي كند ، اين آزمايش را در خانه انجام دهيد و نتيجه را به كلاس گزارش كنيد .

از يك نمونه سبزي تر و خشك هم بياوريد تا در عمل نشان دهيد كه پاسخ شما درست است .

فعاليت 7 :

يك رنگ گياهي درست كن و با آن يك پارچه ي سفيد را رنگ كن . نمونه اي از پارچه ي سفيد و پارچه ي رنگ شده را به مدرسه بياور .

فعاليت 8 :

در يك هفته به گزارش هواشناسي دقت كن و دماي هواي شهرتان را يادداشت كن . كدام روز هفته سرد ترين روز بود . كدام روز هفته گرم ترين روز بود .

 

منبع مورد استفاده : ارزشيابي علوم ، طاهره رستگار


نوشته شده در تاريخ شنبه چهاردهم دی 1387 توسط مدیریت سایت

احمد مبارکی

آمـوزش عـلـوم در سال اوّل دبستان ، عمدتاً برپرورش مهارت مشاهده تاكيد دارد .دانش آموزان از راه مشاهده ، در باره ي دنياي اطرافشان چيزهاي زيادي ياد مي گيرند . اجسام و پديده هاي طبيعي عمدتاً از راه حـواس پنجگانه مـشـاهـده مي شود . اطلاعاتي كه دانش آموز از اين راه بـه دسـت مي آورد ، باعـث تـحـريـك حـس كنجكاوي ، پرسشگري ، تفسير وقايع محيط اطراف و تحقيق بيشتر مـي شـود . توانايـي مشاهده كردن كه آموزش علوم در سال اوّل بر پرورش آن تاكيد دارد ، باعث پـرورش تـوانـايي تعميم ، برقراري ارتباط ، پيش بيني كردن و … مي شود . در سـال ا وّل دبـستـان دانـش آمـوز در درس عـلـوم تجربي مفاهيم اندك و بسيار محدودي فـرا مي گيرد ، امـّا بـرپـرورش مهارتها كه مهمترين آنها كـاربـرد مهارت مشاهده و برقراري ارتباط و تا حدي پيش بيني كردن ، نتيجه گيري كردن و كاربرد ابزار اسـت  ، تاكيد بيشتري مي شود . بنابر اين هـرگونه ارزشيابي از دانش آموز ، بايد حـامـي هـدف اصلي آمـوزش علوم در اين پايه باشد . در امتحان پاياني به ارزيابي مفاهيم اندكي كه دانش آموز فراگرفته اسـت در حـد خود بها داده شـود و بـر ارزيـابـي توانايي هايي كه در كاربرد مـهـارت مـشاهـده و سـايـر مـهـارتـها و نـگرش هايي كه پرورش آنها هدف اين درس در سال اوّل بوده است ، تاكيد شود .

 با اين نگرش مجموعه فعاليـت هايي بـراي امتحانات پاياني كلاس اوّل ابتدايي پيشنهاد مي گردد و هـمكاران محتـرم و تـلاشـگر مـي توانند مشابه اين امتحان را براي پايان هر دوره ي آموزشي طراحي و اجرا نمايند . 

  کارت ارزشیابی                                                  

روش كار معمولاً بدين صورت اسـت كه معلم مربوطه تعدادي كارت سفيد تهيه مي كنند و روي هـر كدام يـك پرسش مي نويسند و در هنگام ارزشيابي پـايـاني ، دانـش آمـوزان چـنـد كارت از بـيـن آنها انتخاب مي كنند و به پرسشهاي نوشته شده در روي آنها ، پاسخ مي دهند .تاييد ويا عدم تاييد اين نوع ارزشيابي ، مانند هـرنـوع ارزشيابي ديگر ، بستگي به نـوع پرسشها و فعاليت هايي دارد كه بـر روي كارت مشخص شده است .اين نوع ارزشيابي براي معلمان آشناست وبه شرط در نظر گرفتن هدف هاي آموزش علوم در ارزشيابي ،استفاده از آن مي تواند مناسب باشد . در اين قسمت به مثال هايي از اين نوع ارزشيابي اشاره مي شود و توصيه مي گردد كه همكاران محترم درهر مـورد ، انتظارات خـود از دانـش آمـوزان  را دقيقاً براي خود مـشخـص كنند و به عبارت ديگر ، معيار ارزشيابي و قضاوت خـود را تعيين و بـر اسـاس آن دانش آموزان را ارزيابي نمايند . به اين نكته درچند مثال اوّل توجه شده است ، بديهي است كه در كليه ي مثال ها ، معلم خـود بايد انتظارات خويش از دانـش آمـوزان را تـدوين كند و ضمناً پيشنهاد مي شود اين موارد را روي يك برگه ي جداگانه بنويسد ودرهنگام ارزشيابي دانش آموزان ، از آنها استفاده كند .

 ارزشيابي ايستگاهي

در اين روش معلم كلاس اوّل ده ايستگاه فعاليت آماده مي كند و از هر دانش آموزي مي خواهد كه فعاليت خواسته شده در آن ايستگاه را انجام دهد .ممكن است معلم بـراي هـر دانـش آمـوز 5 ايستگاه از ايـن ده ايستگاه را در نظر بگيرد و در هـر ايستگاه به او به تناسب فعاليت وقـت كافي بدهد . ايـن ارزشيلبي ممكن است يك يا دو روز از وقت معلم را بگيرد . بنابراين بايد به گونه اي برنامه ريزي كند كه هر دانش آموز ، در زمان معيني در كلاس حاضر باشد تا ارزشيابي شود .

روش نمره دادن : براي هر ايستگاه 20 نمره قائل شويد و مجموع نمرات را تقسيم بر تعداد ايستگاه ها كنيد : 

 نمره ی دانش آموز = مجموع نمرات ایستگاه ها 

                            ------------------------------

                               تعداد ایستگاه ها                                                

مثال : ايستگاه اوّل

مواد لازم : تعدادي برگ كه از بعضي جهات مشابه اند و مي توان آنها را به سه نوع طبقه بندي كرد (مثلاً برحسب رنگ و شكل و اندازه )

فعاليت : برگ هاي مشابه را در يك گروه بگذار

مهارت : مشاهده – طبقه بندي

پاسخ قابل قبول : دانش آموز مي تواند برگ ها را حداقل به دو نوع طبقه بندي كند .

ايستگاه دوم

مواد لازم : دو حبه قند ( حبه اي و غير حبه اي )

فعاليت : در مورد اين دو حبه قند ، سه جمله بگو. چه تفاوتها و چه شباهت هايي دارند ؟

مهارت : برقراري ارتباط 

پاسخ قابل قبول : مثلاً هر دو قند سفيد است ، قند غير حبه اي زبرتر است و …

نمونه هاي ديگري از فعاليت هايي كه مي توانيم در امتحانات پاياني در نظر بگيريم :

 

مهارت مشاهده : ارائه ي يك جسم به كودك و درخواست بـراي بيان سه مشخصه ي آن . بـراي مثال ، دادن يـك مداد پاك كن بـه كودك و خواستن ايـن كه مـدادپـاك كن را در يـك جمله توصيف كند ، يا دو مشخصه ي آن را بگويد . موارد مشابه مثل ارائه ي يك گياه ، يك ادويه ي بو دار ، و …

مهارت اندازه گيري : از دانش آموزان بخواهيد كه با يـك نوار مقوايي كه به او داده ايد ، طول ميزش  را اندازه بگيرد و به شما بگويد كه طول ميز مساوي طول چند نوار مقوايي است و مشابه آن . مثلا ً : " اول پيش بيني كن چند دانه لوبيا روي ايـن خط ( خطي به طول 4 سانتيمتر ) جا مي گيرد . پيش بيني خـود را بنويس ، سپس طول اين خط را با دانه هاي لوبيا اندازه بگير و پيش بيني خود را با اندازه اي كه گرفته اي مقايسه كن . "

مهارت كاربرد ابزار :  از دانـش آمـوز بخواهيد بـايـك قـيچـي ، چسب مايع و يـك ورق كاغذ ، يـك شكل دلخواه بسازد و براي شما شرح دهد كه چه ساخته است .

مهارت برقراري ارتباط : يك تصوير ، مثلاً جانور يا يك گياه مشخص ، به دانش آموز نشان دهيد و از او بخواهيد بدون نام بردن جانور يا گياه ، آن را توصيف كند به طوري كه ديگران بتوانند جانور را بشناسند  و يا نام آن گياه را بگويند .

پيش بيني كردن : به دانش آموز سه نوع كاغذ ( حوله اي ، روغني ، كاغذ معمولي ) بدهيد و از اوبخواهيد  پيش بيني كند كداميك سـه قطره آب را بيشتر از خـود عبور مـي دهـد و كدام كمتر و سپس بـا آزمـايش صحـّت پيش بيني خود را امتحان كند .

 

همكاران ارجمند: شـمـا هـم مي توانيد موارد مشابه اين گونه فعاليت هاي عملي را ، بـه هدف ارزشيابي كردن ، به آسـانـي طـراحـي كنيد و مطمئن باشيد ، لذّت غير قابل تصور دانش آموزان از جلسات ايـن چنين ارزشيابي هايي ، خستگي را از تن شما به در خواهد كرد .

منبع مورد استفاده : ارزشيابي علوم تجربي 1 ، طاهره رستگار


.: Weblog Themes By Pichak :.


تمامی حقوق این وبلاگ محفوظ است | طراحی : پیچک